„Ad maiorem Dei gloriam. Historia Kościoła katolickiego na Śląsku Cieszyńskim od XVI do połowy XIX wieku"
- wystawa
06 luty - 30 maj 2026
Książnica Cieszyńska
Książnica Cieszyńska zaprasza na promocję dwóch nowych tomów serii „Bibliotheca Tessinensis”, stanowiących pierwszy rezultat projektu „Walka, rywalizacja, koegzystencja”, poświęconego dziejom wyznaniowym Śląska Cieszyńskiego od XVI do połowy XIX wieku. Wydarzenie odbędzie się 6 lutego 2026 r. i towarzyszyć mu będzie wernisaż wystawy ukazującej historię Kościoła katolickiego w regionie.
Seria „Bibliotheca Tessinensis” od lat stanowi jedno z najważniejszych przedsięwzięć edytorskich poświęconych historii Śląska Cieszyńskiego. Jej celem jest publikacja krytycznych edycji źródeł, które dokumentują wielojęzyczne i wielowyznaniowe dziedzictwo regionu. Najnowsze tomy powstały w ramach projektu „Walka, rywalizacja, koegzystencja. Źródła do dziejów wyznaniowych Śląska Cieszyńskiego (od XVI do połowy XIX wieku)”, finansowanego ze środków programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”. Projekt, realizowany pod kierunkiem prof. dr. hab. Janusza Spyry, obejmuje przygotowanie sześciu woluminów poświęconych trzem wspólnotom religijnym: katolickiej, ewangelicko‑augsburskiej i żydowskiej. Jego celem jest udostępnienie materiałów ukazujących złożone relacje między wyznaniami – od konfliktu i przymusu, przez niechętną tolerancję, aż po stopniową koegzystencję, która ukształtowała współczesną tożsamość regionu.
Podczas spotkania zaprezentowane zostaną dwa pierwsze tomy projektu. „Źródła do dziejów Żydów na Śląsku Cieszyńskim (1531–1848)”, opracowane przez Janusza Spyrę, gromadzą blisko 200 dokumentów z archiwów Polski, Czech i Austrii, ukazujących status prawny, formy osadnictwa, życie religijne i gospodarcze społeczności żydowskiej, ze szczególnym uwzględnieniem rodziny Singerów. Drugi tom, „Źródła narracyjne do dziejów Kościoła katolickiego na Śląsku Cieszyńskim od XVI do połowy XIX wieku”, przygotowany przez Davida Pindura, Michaela Morysa‑Twarowskiego, Marzenę Bogus‑Spyrę i Hannę Grudniewską, zawiera kroniki, zapiski parafialne, kazania i sprawozdania szkolne, dokumentujące zarówno proces rekatolicyzacji, jak i codzienną religijność mieszkańców. Obie publikacje wzbogacono o cyfrowe kopie źródeł na nośnikach elektronicznych.
W kolejnych latach w ramach projektu ukażą się następne cztery tomy, w tym edycje źródeł normatywnych i narracyjnych Kościoła ewangelicko‑augsburskiego oraz dziennik jezuity Leopolda Tempesa, stanowiący jedno z najważniejszych świadectw działań rekatolicyzacyjnych w XVIII wieku.
Spotkanie promocyjne odbędzie się w siedzibie Książnicy Cieszyńskiej przy ul. Menniczej 46. O godz. 14.00 otwarta zostanie wystawa „Ad maiorem Dei gloriam. Historia Kościoła katolickiego na Śląsku Cieszyńskim od XVI do połowy XIX wieku”, przygotowana przez dr Renatę Czyż i Agnieszkę Laskowską. Od godz. 15.00 zaplanowano prezentację nowych tomów z udziałem autorów, redaktora i recenzentów. Informacje o serii „Bibliotheca Tessinensis” dostępne są na stronie serii.
